TEVFİKİYE MEKTEBİ’NDE (EDREMİT ESKİ İSTİKLÂL İLKOKULU) BULUNAN MEVCUT KİTABENİN ŞİFRESİ ÇÖZÜLDÜ !
Tarih : 2020.08.25  09:26:50

TEVFİKİYE MEKTEBİ’NDE (EDREMİT ESKİ İSTİKLÂL İLKOKULU) BULUNAN MEVCUT KİTABENİN ŞİFRESİ ÇÖZÜLDÜ !

 

Padişah II.Abdülhamid zamanında yaptırılan ve Tevfikiye Mektebi olarak açılan, 1898’de İnas Mektebi (Kadınlar - Kızlar Okulu), 1926’da İstiklal Okulu adını alan, Edremit Kurşunlu Caddesi'ndeki tarihi binanın giriş kapısının üstünde bulunan kitabenin şifresinin çözümü için, 

bu günlerde Edremit'in Şehit Kaymakamı "Köprülü Hamdi Bey’'in biyografik romanını kaleme alan değerli arkadaşım, araştırmacı - yazar Fazıl Sayın’dan, Edremitli'ler adına bir ricada bulundum.

 

İlçemizin önemli tarihi eserlerinden Tevfikiye Mektebi (Kurşunlu Caddesi üzerinde bulunan eski İstiklâl İlkokulu - Ticaret Lisesi - Halk Eğitim Merkezi olarak da kullanılan bina) kitabesini bizim için okuyup tahlil eden Sayın, kitabedeki şifreyi çözdü ve açıklamasını şöyle yaptı;

“Hasbî mahlâslı bir şair tarafından kaleme alınan kitabede; son dizedeki noktalı harflerin ebced karşılığı 1324’tür.

Şair, burada hünerini gösterip  “Ey Hasbî! Allah'ın inayetiyle bir eklersen inci saçıcı tarihin tamam olur.” diyerek mektebin yapıldığı yıl olan olan 1325’i işaret etmiştir. Böylelikle bu kitabede şair; hem tamiyeli tarih şeklini hem de menkut (noktalı harfler) tarih şeklini birlikte kullanmıştır.

Bu hicri tarih, miladi 1909 yılına tekabül eder.” diye açıklama yaptı.

 

"Mydos’t İskelesi" ve "Kuşlar Köstebekler ve Tanrılar" adlı romanları ile edebiyat camiasında adından övgüyle bahsettiren yazar, yeni  romanını tamamlamak üzere ilçemizde alan çalışmalarına devam ediyor.

 

Bölgemizdeki Milli Mücadele yıllarını ve Kuvva-i Milliye’nin yapılanmasını konu alan romanın tamamlanmasını merakla bekliyor yazarımıza başarılar diliyoruz.

Emeğinize sağlık Fazıl Sayın hocam. Edremitli'ler adına size teşekkür ediyorum...

 

Cumhur Dokur 

23.08.2020 - EDREMİT

 

* * * * * * *

 

EDREMİT TEVFİKİYE MEKTEBİ KİTABESİNİN OSMANLICA'DAN TÜRKÇE'YE ÇEVİRİSİ :

 

KİTABE, SAĞDAN SOLA 3 BÖLÜM HALİNDE YAZILMIŞTIR;

 

1.BÖLÜM

Şâhenşeh-i Osmaniyân zıll-i zâlîl-i müsteân

Fahr-i selâtin-i cihân Sultân Hamîd kim

Asrında oldu her cihet firdevs-i ilm ü marifet

Binlerce dâr-ı terbiyet zîb-âver-i çeşm-i zamân

 

Dil içi çevirisi:

Kendinden yardım istenen gölge sahibinin gölgesi olan 

Osmanlıların şahlar şahı Cihan Sultanlarının övüncü 

Sultan Abdülhamid ki:

Zamane gözünün ziyneti olan binlerce eğitim yurdu ile 

Onun devrinde her yer ilim irfan cenneti oldu.

 

2.BÖLÜM

Bu mekteb-i feyz-iştimâl-i pürçeşme-i feyz ü gümân

Tevfîk-i Hakk'la bî-misâl oldu rasânet-i akrân

Mehmed Alî Bey çâkeri bezl itdi sa’y ü feri

Bu mekseb-i feyz-âveri kıldı beşer-bahş-ı mekân

 

Dil içi çevirisi:

Bolluk ve bereket kaynaklarıyla dolu ve feyizle kaplanmış bu mektep,

Allah'ın yardımı ve dostların sağlam dayanışmasıyla benzersiz bir yer oldu.

Padişahın Mehmet Ali Bey adlı bendesi,  oldukça gayret gösterip emek vererek

Bu feyizli kazanç yerini (mektebi), insan armağan eden(öğrenci yetiştiren) bir mekan yaptı.

 

3. BÖLÜM

Oldukça dehre dai’mâ ilm ü ma’ârif lem’a-zâ

Olsun derûnu rûşenâ feyz-i Hüdâ'dan ânbeân

Avn ile Hasbî vâhidin târîh olur gevher-feşan

Şâd oldu Tevfîkiye’den kalb-i hakâyık-perverân

 

Dil içi çevirisi:

Dünyayı daima ilim ve irfan aydınlattıkça;

Gönüller her dem Allah'ın feyziyle ışısın. 

Ey Hasbi Allah'ın inayetiyle bir eklersen inci saçıcı tarihin tamam olur

Hakikat ehlinin gönülleri Tevfikiye mektebiyle şad oldu.

 

Aruz Ölçüsü:

müstef’ilün müstef’ilün müstef’ilün müstef’ilün

_ _ . _ /_ _ . _ /_ _ . _ /_ _ . _ /

 

 *Hasbî mahlaslı bir şair tarafından kaleme alınan kitabede; son dizedeki noktalı harflerin ebced karşılığı 1324’tür. 

Şair burda hünerini gösterip  “Ey Hasbî! Allah'ın inayetiyle bir eklersen inci saçıcı tarihin tamam olur.” diyerek mektebin yapıldığı yıl olan olan 1325’i işaret etmiştir. 

Böylelikle bu kitabede şair; hem tamiyeli tarih şeklini hem de menkut(noktalı harfler) tarih şeklini birlikte kullanmıştır. 

Bu hicri tarih, miladi 1909 yılına tekabül eder.

 

Fazıl SAYIN

Araştırmacı - Yazar

 

 

282 kez okundu
Yazarn Dier Yazlar